Großzügigkeit

Vrijgevigheid (Wacantognaka)

Delen is iets wat elke echte Lakota kan en doet. De Lakota zorgen dat hun familie en kenissen niks tekortkomen, net als de hulpbehoevenden in de gemeenschap. Daarom wordt iemand niet alleen gerespecteerd voor zijn mogeljkheid om in voeding, kleding en onderdak te voorzien, maar ook om zijn gave om gul te geven zonder ervoor betaald te worden. Het is beter om veel te geven dan om veel te hebben en het voor jezelf te houden. Gierig genoemd worden is de ergste belediging. Bij een belangrijke gelegenheid eren mensen elkaar tijdens een giveaway, een ‘otuhan’. Tijdens dit ritueel geeft de schenker veel van wat hij bezit weg aan anderen. Soms zelfs alles.

Moed (Woohitika)

Goed voor anderen zorgen houdt in dat een mens moed toont. Het betekent harde en moeilijke dingen doorstaan voor het welzijn van anderen. Om zover te komen, leert men eerst uit voorbeelden, verhalen en ervaring hoe men heel moedig kan zijn. Hoe gevaar te trotseren zonder weg te rennen. En zelfs hoe de dood waardig in de ogen te kijken. (Lang geleden was een ‘counting coup’, een supergewaagde zet naar de vijandelijke troepen toe, een manier om te bewijzen dat je moedig was). Vandaag moet een persoon veel moed hebben om zwarte gedachten en slechte verlangens in hemzelf de baas te blijven. Het vraagt moed om verandering te creëren in plaats van weg te lopen van problemen. Ieder die iets risicovols doet om een ander te helpen, is eer en respect waardig.

Mut

Respekt

Respect (Wowacintanka)

Als mensen in vrede willen samenleven, dan moeten ze elkaar respecteren. De ouderen verdienen respect voor hun wijsheid, de jongeren omdat ze de toekomst van het volk zijn. Deze houding betekent ook ontzag voor alles wat leeft. Alles werd naar het ‘eiland’ Aarde gebracht door de Grote spirit. Alle mensen, dieren, planten, natuurelementen en dingen zijn dus verwant. De heilige mensen vertellen ons dat alles één is. Dit ontzag wordt getoond in dagelijkse gebeden en de manier waarop we handelen. Het effect van dit respect is vrede in families, tussen stammen en met andere mensen. “Ook al ga ik dood, ik leef verder in alles wat is … elk ding is alles, voor altijd”, zoals een oude indiaan het ooit verwoordde. We zijn allen één.

Wijsheid (Woksape)

De kennis en wijsheid van de ouderen is heel belangrijk voor het welzijn van het volk. Ouderen weten hoe ze goede raad kunnen geven aan anderen, omdat ze al zoveel zagen gebeuren en veranderen. Deze vorm van wijsheid helpt ons zien dat mensen kostbaarder zijn dan spullen of geld. De enige echte manier om een persoon te beoordelen, is naar zijn binnenste kijken. Wijsheid is beseffen dat een mens niets is zonder de goddelijke kracht. Nederig zijn en goed voor anderen zorgen is de meest wijze kracht van allemaal. Wijsheid is als de zon die opkomt – dan zien we de dingen zoals ze zijn. Daarom kijken wijze mensen elke morgen naar het aanbreken van de dag in het oosten, terwijl ze bidden en God vragen om hen wijsheid te schenken.  

Weisheit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tekst en illustraties uit het boek ‘Lakota Life’ (p. 23-25), met toestemming van en dank aan Ron Zeilinger. Copyright 1986 St. Joseph's Indian School. Tweede uitgave, tweede druk, 1994. Alle rechten voorbehouden. Vervaardigd in de Verenigde Staten door Tipi Press Printing. St Joseph's Indian School, Chamberlain, South Dakota 57326.
ISBN 1-877976-07-5